Het hout voor de lades

Het lijkt er natuurlijk op dat ik helemaal niks meer doe, maar ik ben zo druk bezig dat ik geen tijd meer heb om op mijn blog te schrijven. Ook een excuus natuurlijk.

So, what's up? Ik ben dus druk bezig om het hout voor de lades op maat te maken. Voor de voor en achterkant van de ladebakken gebruik ik jatoba. Een keiharde houtsoort. Hiervan had ik een flinke stapel ooit eens gratis gekregen. Persoonlijk vind ik het niet zulk mooi hout, dus dit was een mooie gelegenheid om wat te gebruiken in een toepassing die toch niet in het zicht valt. Maar omdat de planken zo krom en gescheurd waren viel het niet mee om voldoende hout te scoren. Voor de zijkanten ben ik toen op zoek gegaan naar een wat makkelijker en zachter hout dat wel mooi stabiel is. Dat heb ik gevonden in de vorm van western red cedar. Dit is juist weer een heel zachte houtsoort. Omdat het wat erg kwetsbaar leek besloot ik de bovenrand te versterken met een stripje jatoba. De planken zijn ook niet al te breed dus ik heb wat planken aan elkaar moeten lijmen om voldoende breedte te krijgen.

Mijn oude lijmpers was helaas ombruikbaar geworden. Die was helemaal krom getrokken. Spaanplaat is toch niet zo vormvast als wel eens beweerd wordt. Snel dus maar iets nieuws in elkaar geflanst:

Lekker bij het kacheltje, want om te lijmen mag het niet al te koud zijn. Het is een simpele stuk spaanplaat. Aan twee kanten zit een aluminium balkje geschroefd. Eentje daarvan heeft de schroeven waarmee ik de persdruk lever. Dan het werkstuk, plat geduwd op het spaanplaat met wat balken en lijmklemmen en dan nog wat opvul latjes. Het werkt best goed, maar langzaam maar zeker werken de schroeven van de alu balkjes zich los in het spaanplaat. Ik heb het uiteindelijk net gered om alle lijmverbindingen te maken. Daarna mag hij weer de vuilnisbak in.

Ondertussen het verschillende hout op maat geschaafd en glad gemaakt. Deels doe ik dat op de vlak vandikte bank, maar die laat niet altijd al te mooi resultaat zien, dus doe ik het laatste laagje met de hand. Dat levert dan een mooi stilleven op in de blokhut waar de werkbank staat.

Even een kapzaag maken.

Even tussendoor. Op mijn wensenlijstje stond al lange tijd een mooie grote kapzaag. Niet dat ik die direct nodig heb, meer een kwestie van "willen hebben". Ik had in de zomer al een plaat verenstaal geregeld en een grote plank appelhout gekocht (appel is de klassieke keus voor zaaghandvaten). Het probleem was nog om een mooie stevige messing rug te maken. Gelukkig was collega Arie bereid om me daarmee te helpen. Dat schept natuurlijk ook een verplichting, dus ik heb de hele keuken even opzij gezet en heb me op de zagenbouw gestort.

Hier is de messingrug na schuren en polijsten en twee zaagschroeven op de draaibank gemaakt.

In het zaagblad moesten natuurlijk tandjes gevijld en gescherpt worden.

En vervolgens het handvat maken. Dat bleek nog vies tegen te vallen. De eerste is mislukt, daar zaten teveel foutjes in. De tweede is gelukkig beter gelukt. Nadat de vorm ruw gezaagd en geboord is, moet de zaagblad gleuf gemaakt worden, een zenuwen klus, want hij zit snel scheef.

En daarna raspen, vijlen en schuren tot je een ons weegt.

En dit is het uiteindelijke resultaat.

En hij doet het ook nog.

Olie

Lekker het hele weekend gekloddert met olie. Omdat het in de garage nogal koud is, ben ik naar de zolder verhuist. Alle fronten eerst nog een keer goed gechecked bij daglicht en dan blijken er toch nog wel plekjes te zijn die nog niet netjes glad geschuurd zijn. Kleine krasjes, deukjes of splintertjes. Het schraapstaal is dan weer heel handig, even een paar halen en het hout is weer strak. Maar bij het aanzetten van de schraper wil je nog wel eens een nieuwe kras maken, dus ook nog maar een keer met de hand schuren.

En dan de olie klaar maken. Op de weegschaal meng ik weer 8% witte kleurstof bij de hardwax olie.

Dan breng ik de olie royaal aan met een kwast en laat het een paar minuten intrekken. Vervolgens alles wat teveel is er weer zorgvuldig afpoetsen. Daarvoor gebruik ik nu een rol heel duur keukenpapier met extra zuigende werking. Dat werkt goed, net zo goed als katoenen doeken. Het is wel duurder, maar ik had toevallig niet veel schone katoenen poetslappen liggen.

Alles bij elkaar wordt het best wel mooi. Zeker niet perfect, maar voor iemand die niet van schilderen houdt is zo'n olie behandeling ideaal. Logistiek gezien ook allemaal niet zo lastig, want je zit niet uren lang met een kleverige, stof aantrekkende, stinkende plank. Je krijgt geen druipers in je lak. De houtvezel komt niet omhoog, dus hoef je ook niet tussendoor te schuren. De olie trekt goed in het hout, en de harde was die er inopgelost is zorgt voor een mooi glad afsluitend laagje. Er zit ook nog wat vernis doorheen om het wat sneller te laten drogen. Mooi spul.

Schrapen en schuren

Bij alle fronten heb ik aan de achterkant nog niets gedaan om het hout glad te krijgen. Dat was nog gewoon ruw vanaf de schaafbank. Die is bij mij nu eenmaal niet zo geweldig dat je daar gelijk mee klaar bent. Ze zijn dan wel recht natuurlijk. Afwerken kan je doen door te schuren, maar ik ben begonnen met schrapen.

De schraper is gewoon een plaatje verenstaal waar ik een scherpe kant aan geslepen heb en op die scherpe kant een heel fijn braampje gewreven met een gladde hard stalen pen. En dan heb je een geweldig stuk gereedschap. Het is wel zwaar voor je handen en vooral je duimen, waarmee je het plaatje een beetje bol buigt, maar het werkt heel snel en voordat je het weet heb je zo'n stapel krullen bij elkaar geschraapt.

Het wordt niet super glad met schrapen. Voor de afwerking met olie is het belangrijk dat het oppervlak heel gelijkmatig is om zo een vlekkerig resultaat te voorkomen. Na het schrapen dus schuren. De schuurmachine van Hans heb ik nog steeds in gebruik en daarmee is het allemaal zo tot korrel 180 glad gemaakt.

Het kopse hout aan het eind van de stijlen heeft nog speciale aandacht nodig. De oppervlakte kwaliteit hiervan is extra belangrijk omdat kops hout veel sterker zuigt. Als er dus nog onregelmatigheden inzitten zie je dat gelijk. Begin je met schuren dan wordt het hout helemaal wit. Je moet dan doorgaan met steeds fijnere korrel tot het er weer houtkleurig uitziet Dit heb ik geschuurd tot korrel 320. Zo moet het er uit zien en zo maak ik ook kans op een mooi resultaat als ik ga olieen.

Kantjes afwerken

De laatste loodjes... Op de een of andere manier valt het niet mee om de motivatie op te brengen om de deurtjes en fronten even af te maken. Ik zit in gedachten allang bij de volgende onderwerpen, maar dit moet eerst. Een groot project is niet altijd leuk, totdat je weer lekker bezig bent, en dan valt het allemaal wel mee.

Kantjes afronden. Hout is vrij kwetsbaar op de randen als het niet afgewerkt is, en het is natuurlijk ook gewoon niet handig, zo'n scherpe rand. Ik heb dus het oude nooitgedacht schaafje weer tevoorschijn gehaald waar ik de geleidestrookjes onder geschroefd heb, waarmee je vrij eenvoudig een schuin kantje kunt schaven. Dit keer een heel klein randje, van ongeveer een milimeter. Na het schaven rond ik dat verder af met een stukje schuurpapier.

Verder kleine beschadigingen en kiertjes repareren. Vooral aan de achterkant zijn de borstlijnen echt niet allemaal heel mooi strak. Dus dat vul ik nu op met kleine schilfers hout. Dat lukt best aardig, en je moet goed kijken om de reparaties terug te vinden.

Ten slotte moet ik aan de achterkant de rand rond het paneel nog een beetje afschuinen, zodat hier ook niet zo'n scherpe rand zit. Dat gaat makkelijk met een schraapstaal en een schuurpapiertje.

En dan schuren. Alles mooi glad maken en dan hoop ik in de loop van de week met olien te kunnen beginnen. Het is even doorbijten, maar het wordt wel mooi :-)

Meer afzuigen

Ik ben nog altijd heel tevreden met de nieuwe afzuiger. Het doel is nu om ook de zaagtafel en de vlakbank aan te sluiten.

De vlak/vandiktebank is 1 apparaat. Boven op kan je vlakken, onder de tafel kan je het hout op dikte schaven. Voor die laatste functie zat er een afzuigkap bij. Maar bij het vlam schaven van het hout vloog het stof nog vrolijk rond. Ik heb daarvoor een soort doos gemaakt die onder de vlaktafel komt. Als aansluiting voor de slang heb ik een afzuigkap onderdeel gebruikt. Helaas was dat een verkeerde keus, want de slang die ik heb past daar net niet op. (Duh!!)

Voor de zaagtafel heb ik dus maar een regenpijp onderdeel gehaald. Die blijkt wel mooi op de slang te passen. Voorheen kon je een stofzuiger op de zaagtafel aansluiten. Die was dan in de kast met een slangetje verbonden met een soort bak om het zaagblad heen. Dat ving misschien 50% van het zaagsel op. Nu heb ik die bak weggehaald en bijna alle openingen van de kast dichtgemaakt met piepschuim (makkelijk te verwerken). Alleen aan de voorkant zitten er nog een paar grotere gaten. Aan de achterkant een groot gat gemaakt voor die regenpijp aansluiting. Zo krijg je een luchtstroom dwars door de kast, langs het zaagblad. Ik heb hem al even getest met MDF en dat ging heel goed.

Schoonmaken

Zoals ik in m'n vorige blog al schreef was de garage een puinhoop geworden. Alles, maar dan ook alles zat onder een dikke laag oranje stof van de jatoba. Gecombineerd met het stof van alle esdoorn planken in de loop der maanden en het was duidelijk dat dit niet langer meer kon. Dus ik heb een afzuiginstalatie gekocht. Het is een soort sterke ventilator motor die lucht aanzuigt, door een filter blast en het zaagsel en stof dat daar niet door kan valt naar beneden in een plastic zak.

Hier staat hij achter de schaafbank in dehoek opgesteld, en zuigt via die dikke slang het zaagsel op. Zoals je ziet heb je al snel een zak vol, die anders verspreid in de garage zou liggen.

Het is echt een genot om zo te werken. Geen stof, geen rommel en de schaafbank werkt ook veel beter. Nu de planken niet meer door een dikke brij zaagsel geperst hoeven te worden, draait alles gewoon veel makkelijker. Ik moet nog wel een opvangtuit maken voor als ik de schaafbank in de vlakstand heb staan. Deze kap past namelijk niet onder de vlaktafel. Ook voor de zaagtafel moet ik iets maken, want ik verwacht dat deze afzuiger heel wat beter werkt dan de stofzuiger.

Vandaag ben ik de hele dag met de schoonmaak bezig geweest. Alles in de garage heb ik afgestoft. Dus elk potje en dingetje op de elke plank. Gelijk de hoeken vol rommel maar eens leeggetrokken en opgeruimd. Als Anja me nu zat is, kan ik lekker in de garage gaan slapen.