Eerste is klaar

Het eerste raamwerk is klaar.

Ik ben redelijk tevreden. Perfect is het niet, maar de borstlijnen sluiten mooi aan, en er is weinig ruimte in de verstekjes. Het is veel moeilijker om zo'n geheel met vier hoeken netjes te krijgen dan 1 zo'n teststukje. Daar kan je lekker links en rechts randjes bijschaven, maar bij zo'n raamwerk luistert het erg nauw. Wat je linksboven weghaalt kan rechtonder alweer een scheve borstlijn veroorzaken. Maar uiteindelijk is het wel aardig gelukt.

Pennen zagen

Alle pennen zijn ruw gezaagd. Eerst de verticale zaagsnede, hiermee wordt de "wang" van de pen gedefinieerd. Ik heb hiervoor een soort mal gemaakt waarin de regel rechtop ingeklemd kan worden. Door de mal langs de langsgeleider te schuiven over het ronddraaiende zaagblad heen, krijg je de zaagsnede in het hout. Vervolgens zet ik een latje van 14mm tussen de mal en de regel (11mm groef + 3mm zaagblad) waarna ik nog een keer zaag. Nu staat er aan beide kanten van de pen een zaagsnede.

Hoewel ik de mal echt zo nauwkeurig mogelijk gemaakt heb en de zaagtafel zo goed mogelijk afgesteld, ben ik niet helemaal tevreden met het resultaat. Daarom zaag ik ze een beetje ruim uit en schaaf dit straks netjes op maat.

Vervolgens moeten de borsten nog gezaagd. Dat doe ik op de zaagslede. Een aanslagblokje voor de goede maat een de hele stapel is in no time gezaagd. Omdat ik van die ongelijke borsten wil hebben, leg ik een 3mm dik blokje tegen de aanslag als ik de korte wangen wil afzagen.

Yes, I can.

Het was even afwachten of het me zou lukken om een fatsoenlijke pen en gat verbinding met ongelijke borsten en een verstek in de hoek, te maken. (zie ook deze blog). Ik heb dus een proefstukje gemaakt. En het is me gelukt:

Nu nog even 56 keer net zo netjes herhalen....

De gaten zijn klaar!

Even door bijten en alle gaten zijn klaar voor gebruik. Op de een of andere manier zag ik hier van te voren tegenop, maar het viel uiteindelijk wel mee. Ik ben heel tevreden hoe ze geworden zijn, netjes haaks en netjes op maat. De een is best een fractie wijder dan de ander, maar dat valt allemaal wel binnen de toleranties.

Je kan misschien zien dat in de lange latten voor de koelkast de gaten iets korter zijn. Dat komt omdat ik de groeven hier iets dieper uitgefreesd heb. Het paneel dat ik in de vochtigste periode in de garage op maat gezaagd heb is nu in de slaapkamer al 2cm gekrompen. Er zit nu bijna geen beweging meer in. Het hout is van 12% vochtigheid naar 7% gedroogd. Alle andere groeven zijn 1cm diep. Dus als het paneel 2cm kan krimpen en uitzetten is die 1cm groef )onder en boven, dus net aan de krappe kant. Ik heb de groeven van de koelkastdeur dan ook maar iets dieper gemaakt.

Nu ga ik de zaagtafel in orde maken om de pennen te kunnen zagen. Ik verwacht niet dat mijn zaagtafel nauwkeurig genoeg is om dat helemaal perfect te krijgen, dus zal er ook nog wel wat handwerk aan zitten. Ter orientatie, heb ik een schetsje gemaakt van de pen en gat verbinding met de benamingen erbij.

Vierkante gaten

En als alle gaten geboord zijn, moeten ze nog even rechthoekig gemaakt worden. Dat is nog meer werk dan het boren zelf. Ik doe het dus maar rustig aan, telkens een paar.

Dit is allemaal handwerk. Ik gebruik en paar beitels. Een beitel die net in de breedte past van het gat. Dat is een Engelse beitel, een Marples 7/16 inch, met een buxus handvat. Mooi ding en ligt heel lekker in de hand. Dan een breede beitel, een oude Nooitgedacht met een handvat die "woodworker" heeft gemaakt van esdoorn. En ten slotte om de hoekjes en de splinters een beetje uit te schrapen een wat smallere beitel, ook een Nooitgedacht.

Dat kleine winkelhaakje komt ook uit Engeland. Een setje van 4 verschillende winkelhaken, heel nauwkeurig en ze waren erg goedkoop. Die kleine maten zijn heel handig. Rechts ligt ook nog een paspen, een houtje dat dezelfde dikte heeft als de pennen, en waarmee ik de maatvoering van het gat kan controleren.

Gaten boren

Gaten boren.Wat valt daar nou over te vertellen? Het zijn er een hele boel, dat wel.

Gaten boren

De regels en stijlen worden met pen en gat verbinding aan elkaar gemaakt. Dus moet ik een gat gaan maken. Ik heb bedacht om zo'n gat grotendeels met de kolomboormachine uit te boren en de rest met een beitel rechthoekig te maken. Het voordeel van de kolomboormachine is dat het gat in elk geval recht en haaks wordt. De keren dat ik met de hand geprobeerd heb om gaten te hakken werd het meestal erg scheef. Eerst heb ik dus de kolomboor voorzien van een MDF tafeltje met een aanslag van hout. Alles netjes haaks uitgericht en het eerste gat geboord in een proefplankje. Na het keurig rechthoekig gehakt te hebben met een scherpe beitel heb ik gepast met een stukje 11mm dik hout en bleek mijn gat toch behoorlijk scheef in het hout te zitten!

Alles weer gechecked. Het hout nog eens extra nauwkeurig haaks geschaafd en weer boren. Weer scheef. Langzaamaan begon het te dagen. Als alles haaks is voor het boren maar scheef na het boren, dan gaat er iets mis tijdens het boren. Het bleek dat mijn o zo stabiel ogende kolomboor doorbuigt als je met de boorspindel op de tafel duwt. Het is dan ook maar een goedkoop Taiwanees ding en ondertussen al vrij oud, dus zal hij ook wel versleten zijn. Ik heb er nu maar een krik onder gezet om de tafel te ondersteunen.

Op de foto (Let niet op de rommel) zie je de krik onder de tafel zitten. Op de tafel ligt het eerste proefstukje met scheef gat. Ik gebruik geen Gamma boor van 6 boren in een setje voor 5,95 euro. Dit is een speciale Forstner boor van een goed merk. In 11mm was dat nog een hele zoektocht. Deze heb ik uit Engeland geimporteerd. Het voordeel is dat hij echt rond is, echt scherp en van fatsoenlijk staal gemaakt.