Assemblage platform

Om de kasten in elkaar te kunnen zetten is een vlakke ondergrond wel zo handig. Dan heb je kans dat alles ook nog haaks en recht wordt. Op de werkbank kan ik wel de kleinere kasten maken, maar de grote kasten maak ik liever op de vloer in de garage, ivm het sjouwen in mijn eentje als ze klaar zijn. Maar de vloer in de garage is erg hobbelig en dus ongeschikt. Daarom heb ik een assemblage platform in elkaar geknutseld. Volgens het torsiebox principe

Bij de bouwmarkt de goedkoopste MDF plaat gekocht en wat vurenhouten latjes. De plaat doormidden laten zagen, 60cm is breed genoeg. Tussen deze twee platen heb ik de vurenhouten latjes gelijmd, twee in de lengte en 6 stuks dwars. Die had ik wel eerst met de vlak vandikte bank allemaal mooi recht en even dik gemaakt. Zo krijg je een heel stijf, maar toch relatief licht geheel.

En tussen de bedrijven door maak ik alle panelen mooi glad. De esdoorn panelen zijn al behoorlijk glad geschuurd maar hebben onderhand wel wat krassen, deuken, lijmvlekken ed. Schuren geeft zo'n stofzooi, dus heb ik ze met een schraapstaal gevlakt.

Een handgeschraapte finish! Eco freaks zouden er wild van worden, maar eerlijk gezegd is het zwaar werk. De schraper wordt snel bot en moet daarom regelmatig weer opgefrist worden. Voor de berkenpanelen die heel wat grover in de fabriek geschuurd zijn ga ik de schuurmachine van Hans weer lenen. Misschien is het komend weekend mooi weer en kan ik het buiten doen.

Berken en esdoorn multiplex

Al een paar keer heb ik geschreven dat ik voor de zichtbare delen van de kastjes duurder esdoorn multiplex gebruik en voor de kastjes die toch grotendeel uit zicht zijn, gebruik ik berken triplex. Maar wat is nu het verschil?

Berken triplex is constructie materiaal. Een hele goede kwaliteit multiplex, maar niet gemaakt om ook nog erg fraai te zijn. Het is niet lelijk, maar heeft een wat onnatuurlijk uiterlijk. Dat komt door de manier waarop het fineer gesneden wordt. In de fabriek hangen ze de boomstam op in een soort grote draaibank, en het fineermes snijdt daar de fineerlaag als een soort grote aardappel schiller vanaf, zoals in deze tekening.

Sier multiplex, zoals mijn esdoorn platen, worden gemaakt door van de boomstam een soort hele dunne planken te snijden. Het voordeel van dat roterend gesneden fineer is dat je hele brede fineerplaten krijgt. Bij het sier fineer zijn dat veel smallere stukken die door de fabriek op een mooie manier tegen elkaar gelegd worden. Het resultaat ziet er dan uit als volgt. Eerst het berken multiplex:

En dan het esdoorn.

Zoals je ziet is het berken multiplex heel wild en een beetje vreemd en lijkt het esdoorn multiplex er meer op of de plaat uit verschillende planken is gemaakt.

Ruimte voor de kraan.

Zoals ik in mijn vorige blog al schreef, het wordt in spoelbak kast erg krap voor de kraan. De spoelbak die we hebben gekocht is vrij fors en om daar achter nog een kraan te kunnen plaatsen heb je wel ruimte nodig. Maar ik had juist in de spoelbak kast de achterwand wat naar voren gezet om voldoende ruimte voor het leidingenwerk te krijgen. Mischien dat het allemaal net aan zou lukken maar nu ik alles nog makkelijk aan kan passen heb ik dat maar gelijk gedaan.

Voor zo'n kleine aanpassing is het een heel gedoe om de mallen voor de bovenfrees uit te meten en op de goede plek te monteren. Je kunt net zo snel wat handgereedschap gebruiken. Dus eerst aftekenen en dan met een zaagje de contouren van de nieuwe groef inzagen.

Dan het hout tussen de zaaglijnen weghakken.

Zo gedaan. Maar ik zou ik niet zijn als ik toch geen foutje had gemaakt. De aanrechtkast is een dubbele kast met aan de ene kant een ladekast en aan de andere deze spoelbakkast. En ik had de rechter en linker zijwand verkeerd om gemarkeerd, dus had ik nu de uitsparing voor de kraan in de ladekast gemaakt!

Nou ja! De hele oefening dus nog maar een keer en nu dan in de goede kast. Het stukje groef dat niet meer in gebruik is heb ik nog opgevuld met een latje. en zo komt het er dan uit te zien, straks als ik de kast ga monteren.

Groeven frezen

Het gaat snel opeens, ik moet vaker bloggen om het allemaal een beetje bij te houden! Eerst nog een plaatje van de stapel esdoorn multiplex met de massief esdoorn randjes. Dit worden de bovenkastjes:

En zo heb ik ook nog een stapel berkenmultiplex voor de onderkasten. In al die platen moet een groef komen voor de achterwand. Als achterwand heb ik ook een stel esdoorn multiplex platen van 10mm dik liggen. Net niet genoeg, dus heb ik vorige week daar nog wat platen merantie triplex van 9mm bijgehaald. Die komen achterin de ladekasten, zijn dus toch hoegenaamd niet in het zicht. Merantie triplex is goedkope splinterige troep. Maar ja, het is dan ook niet duur. Op maat gezaagd en wel was ik voor die drie platen een tientje kwijt.

Multiplex is in dikte niet heel erg maatvast. Die esdoorn platen zitten op zo'n 10,3 - 10,5 mm. De Merantieplaten tussen de 9,4 en 9,8 mm. Daar zijn geen standaard freesjes voor te koop, dus gebruik ik een 8mm freesje en doe het in twee keer. Een heel gemeet, maar het is goed te doen. De meeste platen kon ik op de freesbank doen. Dat is een heel eenvoudig freesbankje, gewoon de bovenfrees op z'n kop in een plaat geschroefd die op zijn beurt weer in de zijtafel van mijn cirkelzaagtafel zit. Dan kan ik de aanslag van de zaagtafel ook bij het frezen gebruiken.

Het gaat eigenlijk heel snel. Aanslag op de goede stand zetten. Even een proefplaatje om de afstelling te controleren en dan al die platen eroverheen jassen. Vervolgens de aanslag 1,5 of 2,5 mm opschuiven en het geheel weer herhalen. Natuurlijk nauwkeurig meten en opletten dat je de groef wel op de goede plek in de plaat maakt. Dat laatste is wel eens misgegaan, maar gelukkig nergens waar het storend in het zicht komt.

De lange platen van de raamkast en de aanrechtkast zijn echt veel te groot voor dit simpele freestafeltje. Dus hier moet ik het anders doen. De bovenfrees weer onder de tafel vandaan halen, plaat neerleggen, geleider erop leggen en zeer nauwkeurig uitmeten waar de groef moet komen. Vervolgens groef frezen. Dan de plaat weer ietsje opschuiven en nog een keer op de gewenste breedte nafrezen. Dan de volgende plaat etc.

Heel nauwkeurig werken is hier belangrijk om straks rechte kastjes te krijgen. Een meetfoutje is zo gemaakt (zie aan de rechterkant waar een extra, maar helaas verkeerd, groefje zit). Echt honderd procent precies wordt het niet, maar gelukkig heb ik een 10mm massief lijstje aan de voorkant van de platen zodat ik voldoende vlees heb om de kast na assemblage netjes recht te schaven.

Ik heb nu bijna alle groeven klaar. Als de bestelde wasbak binnen is moet ik nog even controleren of ik voor de kraan wel voldoende ruimte heb gelaten, misschien dat ik daar nog iets moet gaan knutselen. En zo zwoeg ik rustig door van blunder tot blunder en herstel gaandeweg al mijn fouten.

Dag, dag, schaafjes!

Alle randjes zijn nu aan de multiplex platen gelijmd en netjes glad en op maat geschaafd. Voorlopig lijkt dat dan de laatste klus voor de schaven geweest te zijn. Multiplex is namelijk niet echt materiaal dat geschikt is om te schaven. Het oppervlak is al glad en op de juiste dikte, valt dus weinig aan te doen. En op de zijkanten heb je last van alle lijmnaden die keihard zijn en de beitel snel bot maken en houten schaafzolen snel kunnen beschadigen. Het is gewoon een materiaal voor het machinale houtbewerkingstijdperk.

Dus alle schaven maar eens goed in het vet gezet en nog even een groepsportretje gemaakt.

Ondertussen ben ik bezig om alle multiplex panelen netjes te sorteren, hier en daar nog wat op maat zagen en ik heb een begin gemaakt met het frezen van de groeven voor de achterwandjes.

Na de vakantie

Lange tijd geen blog gepost, want we zijn erg uitgebreid op vakantie geweest naar Vietnam. Prachtig land, vriendelijke bevolking en veel te beleven dus dat kan ik iedereen aanraden.

Maar we zijn ondertussen weer een tijdje terug en ik heb niet alleen maar geluierd in die tijd. Alle esdoorn gefineerde panelen zijn nu voorzien van een esdoorn afwerkrandje. Dus voor de bovenkastjes en voor de zichtbare zijde van de koelkast-kast ligt het multiplex nu klaar om verder verwerkt te worden tot kastjes. De onderkasten worden van berken multiplex gemaakt, minder mooi maar die zijn toch nauwelijks in het zicht. Maar ook daaraan moeten nog nette afwerkrandjes komen.

Bij het paneel voor de koelkast-kast ging er iets mis. Tijdens het lijmen verschoof het latje een beetje waardoor aan één kant een randje multiplex niet afgedekt werd. Gelukkig aan de binnenkant van de kast, maar het moet wel gerepareerd. Dus ik heb een zaagrestje van de grond geraapt en dat boven op het verschoven afdeklatje gelijmd.

Tijdens het drogen van de lijm had ik natuurlijk alle tijd om te bedenken hoe ik al dat overtollige hout weer weg zou werken. Eerst gedacht om te gaan zagen, maar dat leek me een heel gehannes met de kans dat je met de zaagtanden het fineer zou beschadigen. Gelukkig dat ik toen aan de oude Duitse ruwsschaaf dacht. De beitel flink diep ingesteld zodat hij dikke krullen produceert en binnen een minuut zag het er zo uit.

Nog even met een zoetschaafje afwerken en er is niks meer te zien van de reparatie.

Zichtbare delen

Sommige multiplex platen komen vol in het zicht te zitten. Links en rechts naast de afzuigkap, de zijkant van de ijskast en de onderkanten van de bovenkastjes (Als je je een beetje krom buigt). Dat wil ik wel mooi hebben. Dus daar besteed ik extra aandacht aan het uitzoeken van de latjes.

Ik let op de kleur en op het draadverloop in het hout of het een beetje bij elkaar past. Nog niet eens makkelijk en perfect krijg je het niet. Het fineer van het multiplex en mijn latjes komen nu eenmaal niet van dezelfde boom, niet eens van hetzelfde continent. Maar ik geloof dat ik wel een aardig resultaat heb.

Je kunt hier ook zien hoe ik de onderrand van de plaat van een smal latje voorzien heb. Achteraf gezien had ik beter eerst het brede latje op de zijkant en dan het smalle latje op de onderkant kunnen lijmen. Dat had er wat strakker uit gezien. Ik beschouw het nu maar als design, dan is het altijd goed.